NASA Bir Yngi Sniy-Hemrani Qoyup Bridu

 

Erkin Sidiq

2015-yili 1-ayning 29-kni

 

Kone yziq nusxisi: http://bbs.misranim.com/thread-134474-1-1.html

 

NASA ete, yeni 2015-yili 30-Yanwar kni, Kaliforniye waqti etigen saet 6 din 20 minut tkende bir sniy-hemrani qoyup bridu.  Bu waqit Uyghur diyarida Jme kni rmchi waqti kech saet 8 din 20 minut tken waqitqa toghra klidu.  Uyghur diyarining waqti Kaliforniyening waqtidin 14 saet burun.

 

Bu sniy-hemrani NASA merkizi J P L (yeni bizning idare  ) yasighan bolup, u Amrikining Kaliforniye shtatidiki Los Anjlis shehiri bilen San Franshisko shehirining otturisigha jaylashqan Wandnbrg (Vandenberg) Hawa Armiyisi bazisidin Dlta 4 namliq rakta bilen alem boshluqigha chiqirilidu.  Alem boshluqigha chiqqandin kyin bu alem uchquri yer sharini 682 kilomtir gizliktiki orbitta her 98.5 minutta bir qtim toluq aylinip chiqidu.

 

 

 

1-resim: Smap namliq sniy-hemraning alem boshluqidiki bir krnishi (kompyutrda sizip chiqirilghan resim).  Bu suniy-hemraning antnnasini lahiyilep yasap chiqish J P L chn intayin qiyingha toxtighan bolup, uni alem boshluqigha chiqirishta suniy-hemraning bir uzunluqi 122 santimtir, kengliki bilen qlinliqi 31 santimtir klidighan sanduqining ichige qachilap lip chiqqan. 

 

 

Bu sniy-hemraning Inglizche ismi Soil Moisture Active Passive satellite bolup qisqartilip SMAP (SMAP) dep atilidu.  Smapning wezipisi yer shari yzidiki tupraqning nemlik miqtarini hazirghiche mumkin bolmighan toghruluq derijiside lcheshtin ibaret.  Mushu alem uchquri bilen rishilgen uchurlar hawarayidin aldin melumat brish, kelknlerni kztp turush, hawa-kilimatidiki zgirishler stide ilmiy tetqiqat lip brish, qurghaqchiliqni bashqurush, dlet siyasiti chiqiridighan hkmet emeldarlirining su menbesi heqqide toghra qarar lishigha yardemlishish qatarliq sahelerge ishlitilidu.

 

Bu sniy-hemra yer sharini her 98.5 minutta bir qtim toluq aylinip chiqidighan bolghachqa, u her 2-3 knde yer shari yzini bir qtim toluq lchep bolalaydu.  Smapning ishlesh mudditi 3 yil iken.

 

Mezkur qurulush (mission) chn NASA jemi 916 milyon dollar serp qilidiken. 

 

NASA bu sniy-hemrani eslide bgn (yeni 2015-yili 29-Yanwar kni) qoyup brishni pilanlighan bolsimu, bgn Kaliforniyening yuqiri atmosfra qatlimida intayin qattiq boran chiqip ketkenliki chn, NASA bu ishni ete etigenge kchiktrdi.  Nurghunlighan alem boshluqi cheklimiliri tpeylidin, NASA bu sniy-hemrani alem boshluqigha lip chiqidighan raktani etigen saet 6 din 20 minut tkendin kyinki 3 minut ichide mangdurup bolmisa bolmaydiken.  Men krgen matriyallarda bu cheklimilerning nme ikenliki bayan qilinmaptu.

 



2-resim: Bu resimdin biz bir ademning boyi bilen slishturghanda, mezkur sniy-hemraning igizliki qanchilik ikenlikini kriwalalaymiz.

 

 

Paydilinish matriyali:

 

[1] Earth Orbiting Observatory Launch Rescheduled for Friday

http://www.nbclosangeles.com/news/local/NASA-JPL-Satellite-SMAP-Rocket-Launch-Soil-Moisture-Drought-Water-289621491.html

 

[2] NASA Calls Off Satellite Launch Minutes Before Liftoff Due to Winds

http://www.space.com/28405-nasa-delays-earth-satellite-launch.html